Αυτοί οι Γερμανοί...

Tου Aντωνη Kαρκαγιαννη
Παρά τα γεγονότα που ενδομύχως επικαλούμαι για να κατανοήσω και τελικά να δικαιολογήσω τη γερμανική στάση απέναντί μας, απέναντι στην Ελλάδα, παραμένει ένα βαρύ κατάλοιπο απορίας. Δίκαιο έχουν, αλλά τι τους κάνει να είναι τόσο ψυχροί, τόσο υπερόπτες, τόσο άκαμπτοι και ανάλγητοι προς έναν λαό που τον θεωρούν «κατώτερο». Δεν παραδέχομαι το κριτήριο, του «ανώτερου και κατώτερου λαού», η ιστορία δεν γράφεται με αυτό το κριτήριο και οι Γερμανοί το γνωρίζουν πολύ καλά και το πλήρωσαν με αίμα και πρωτοφανείς καταστροφές. Κάθε λαός έχει καλές και κακές στιγμές. Αλλά έστω και με αυτό το κριτήριο τι είναι αυτό που τους κάνει να πιστεύουν ότι μπορούν να ζήσουν και να αναπτυχθούν, πολύ λιγότερο να ηγηθούν στο γιγάντιο εγχείρημα για την πολιτική και οικονομική ολοκλήρωση της Ευρώπης, χωρίς τους «κατώτερους» λαούς.
Δεν είναι μόνο η πολιτική και οικονομική ηγεσία (η πνευματική από όσο αντιλαμβάνομαι παραμένει πάλι σιωπηλή) που χαρακτηρίζεται από αυτήν την άτεγκτη και σκληρή στάση. Η πολιτική και η οικονομία έχουν πάντοτε τις δικές τους ιδιαίτερες σκοπιμότητες και προτεραιότητες. Ολοι το γνωρίζουμε και τουλάχιστον εκλογικεύουμε το φαινόμενο. Γνωστή επίσης και πολυσυζητημένη είναι η άνωθεν διαμόρφωση και χειραγώγηση της κοινής γνώμης.
Ετυχε να γνωρίσω αρκετούς Γερμανούς διαφόρων τάξεων, και με μερικούς διατηρώ πολύχρονη φιλία, έτυχε να ακούσω και πολλές αφηγήσεις Ελλήνων, κυρίως μεταναστών, που έζησαν με Γερμανούς. Σας βεβαιώνω ότι με γοήτευσαν, ο καθένας στο έργο του, που αυτός το ορίζει, είναι άνθρωποι με προσωπικότητα υψηλής στάθμης. Τους θαυμάζω και τους σέβομαι. Μήπως είναι αληθινό αυτό που συχνά ακούγεται σαν λαϊκή παροιμία; Οτι ο Γερμανός, σαν άτομο είναι άψογος. Από τη στιγμή όμως που η φορά και οι ανάγκες της δικής τους ιστορίας το απαιτούν εύκολα μεταβάλλεται σε αριθμό, σε «νούμερο» χωρίς θέληση και αντιστάσεις. Επικαλούνται αυτή την «παροιμία» για να ερμηνεύσουν τη σχεδόν καθολική στήριξη του χιτλερικού παραλογισμού από τον γερμανικό λαό, ώς την τελευταία στιγμή και εν μέσω ερειπίων.
Αν και έχουμε ανακαλύψει σοβαρούς δείκτες συλλογικής συμπεριφοράς είναι δύσκολο να αποδεχθούμε το δεύτερο σκέλος αυτής της «παροιμίας» ότι «όλοι οι Γερμανοί» συμπεριφέρονται σαν πειθήνια και πειθαρχημένα νούμερα ενός συνόλου. Οι εκφράσεις «όλοι οι Γερμανοί», «όλοι οι Ελληνες», «όλοι οι Εβραίοι», ακόμη και οι εκφράσεις «γερμανικό έθνος» «ελληνικό έθνος» (για τους Εβραίους δεν μπορούμε καν να μιλήσουμε για έθνος), όλες αυτές οι εκφράσεις σε μεγάλο βαθμό είναι αυθαίρετες νοητικές κατασκευές, παρ’ όλο ότι η λέξη «έθνος» παραπέμπει σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, σε πραγματικότητες και κατακτήσεις.
Παρ’ όλα αυτά που επιστρατεύω για να κατανοήσω τη γερμανική στάση, που είναι κάτι περισσότερο από τη στάση της γερμανικής κυβέρνησης, είναι στάση λαού, το βαρύ κατάλοιπο της απορίας παραμένει. Γιατί αυτή η οίηση της ανωτερότητας (που ποτέ δεν αμφισβητήσαμε, γιατί η έχθρα και η περιφρόνηση, γιατί ο χλευασμός προς τον «κατώτερο». Τι κακό προξενήσαμε στους Γερμανούς και υπερέβησαν το όριο ανάμεσα στην αυστηρή και ενδεχομένως ορθή κριτική των σφαλμάτων μας και στο μίσος και τον χλευασμό που εκπέμπουν η στάση τους και τα σχόλιά τους.
Δεν σας κρύβω ότι φοβάμαι, ακριβώς επειδή αυτός ο λαός και αυτό το κράτος φιλοδοξούν και έχουν τη δυνατότητα να αναδειχθούν σε ηγέτες της Ενωμένης Ευρώπης
www.kathimerini.gr